2. Bilbaoko Agenda 21
Ingurumena zainduz, justizia soziala txertatuz eta natur baliabideak arriskuan jarriko ez dituen ekonomia garatuz hiritarren bizi-kalitatea hobetzea du xede Bilbao Agenda 21ek.Epe luzera begira landutako proiektua denez, udal-sail eta -guztiek esku hartzean eta jarraitutasunean, eta gizarte-, ekonomi- eta erakunde-eragile ororen partehartzean eta mobilizatzean datza proiektu hau. Halaber, hiritar guztiek parte hartzeko moduan bideratuta dago. Agenda 21eko edukiak ezagutarazteko antolatzen diren foro, mahai tekniko eta abarren bidez, Bilbao hiri iraunkorra izan dadin, gara daitezkeen ekintzen inguruko ekarpenak egin ditzakete hiritarrek.
2.1 Tokiko Ekintza Plana 2005-2008
Proposatutako helburuak lortu ahal izateko, hainbat ekintza gauzatu behar dira abiarazten den edozein proiekturen inguruena. Dagokigun honetan, “Tokiko Ekintza Plana” izeneko landu da, eta horren bidez, Agenda 21eko konpromisoa burutu ahal izango da. Gure hiriko garapen iraunkorra lortzeko beharrezkoak diren alderdi guztiei ekiten dien zortzi ildo estrategikotan banatuta dago plan hau.
. 1. Ildo Estrategikoa: Bilbao, ur- eta energia-kontsumoa arrazionalizatzea eta murriztea.
Ura baliabide mugatua, horregatik, Bilbaok uraren kultura berri batekin egingo dio aurre etorkizunari, kontsumoaren eraginkortasuna eta optimizazioa, aurreztea eta kudeaketa integrala bezalako printzipioetan oinarrituta. Aldi berean, energia aurrezten eta kutsatzen ez duten energia berriztagarriak ezartzen saiatzen ari da, instalazio fotovoltaikoen eta ur-instalazio txikien bidez. Horretarako, Bilbaoko Udalak eta Energiaren Euskal Erakundeak, energia-eraginkortasunaren eta energia berriztagarrien inguruko Lankidetza Hitzarmena sinatu zuten.. 2. Ildo Estrategikoa: Bilbao, mugikortasunerantz eta garraio iraunkorrerantz jotzea
Ibilgailu pribatuen aurrean, oinezkoari eta bizikletari lehentasuna ematean, eta kutsatzen ez duten edo ahalik eta gutxien kutsatzen duten garraio-sarea garatzen datza. Garraioa eta mugikortasuna dira ingurumenean inpaktu gehien eragiten dituzte hirielementuak, kutsatzaileak aireztatu, energia kontsumitu, lurzoruaren erabilera aldarazi eta hotskutsadura sortzen dutelako.
IRAUNKORTASUNERANT
Hori dela-eta, bizikletaren erabilera sustatzen ari da, Bidegorri eta Hiri Bideen Plan Bereziaren bitartez, eta baita, “Kale Atseginak” izeneko proiektua medio ere. Azken honen xedea da, oinezkoak, bizikletak eta ibilgailuak ahalik eta segurtasun handienarekin elkarrekin bizitzerik izatea. Gainera, Bizikleten Mailegu Zerbitzua abiarazi da, eta arrakasta handia izan du hiritarren artean.. 3. Ildo Estrategikoa: Bilbao, kutsadura murriztea eta ingurumen-kalitatea hoetzea
Hiri-ingurumena garbia bada, udalerriko biztanleak osasuntsu egongo dira. Horretarako, aire- eta hotskutsaduraren kontrola areagotuz, atmosfera garbiagoa izatea eta narriatutako eta/edo kutsatutako lurzoruak berreskuratzea lortu eta hondakinen kudeaketa integrala egin behar da.Alderdi honi dagokiola, Udalak hobekuntzak bideratu ditu etxeko hondakinen kudeaketa, birziklapen eta berreskurapenean, eta hondakin arriskutsu eta industrialen behar bezalako kudeaketa garatu da. Izan ere, besteak beste, eta nabarmen gisa, Hondakin toxiko eta arriskutsuak Kontrolatu eta Ikuskatzeko Plana martxan jarri du.
. 4. Ildo Estrategikoa: Bilbao, iraunkortasun-irizpideak ezartzea lurraldearen planifikazioan eta kudeaketan
Ingurumenaren, gizartearen eta ekonomiaren alorreko edukiak barne hartzen dituen lurralde-kudeaketa eta planeamendua sustatzea da helburua, horrela, etxebizitza beharrei erantzun, auzoak berreraiki eta hirimultzoan txertatu, Ibaiadarraren baldintzen hobekuntza eta hirian txertatzea sustatu, eta hiri-eremuen aniztasuna eta eginkizuna mantendu ahalko da.. 5. Ildo Estrategikoa: Bilbao, ekonomia orekatu eta iraunkorra eta gizarte-ehun ekintzailea sustatzea jakintzaren gizartearen esparruan
Xedea da gizartearen bizi-kalitatea eta aberastasunmaila hobetzea, gizarte aldetik bidezkoa eta ekologia aldetik bideragarria den garapen-eredu bat ezarrita. Halaber, gure auzoak biziberrituko dituen eta ekonomiaeragileak iraunkortasunaren aldeko apustu handiagoa egitea ahalbidetuko duten merkataritza dinamikoa ere bultzatu nahi da.. 6. Ildo Estrategikoa: Bilbao, negozio-, kultura eta turismo-hiria sustatzea
Turismoaren eta iraunkortasunaren artean harreman estua ezartzean datza. Finkatze bete-betean dagoen hiriturismoaren jomugatzat erakutsi nahi da Bilbao, atlantikoko kostaldearen erreferente izan dadin. Horretarako, eskaintza berritu, kalitatea erantsita eta kostaldeko beste jomuga batzuetan ematen den masifikazio eta narriadurarengandik oso urrun.. 7. Ildo Estrategikoa: Bilbao, hezkuntza, elkartasuna, integrazioa, osasuna eta gizarte-ongizatea sustatzea
Iraunkortasunak, pertsonen arteko elkartasuna, integrazioa eta berdintasuna ere eskatzen du, horrela, hiritar guztien ongizatea bermatuko baita. Bilbaok gizarte-politika baten aldeko apustua ez ezik, gizartezerbitzuen berariazko politika baten aldekoa ere egin du, eta honek, esku-hartze ereduetan eta Gizarte Zerbitzuetan lan egiten duten pertsonen eskumenetan, aldaketa-prozesuak eta hobekuntzak ekarriko ditu.Guztientzako aukera-berdintasunaren printzipioan oinarrituta, talde guztiak barne hartzeko oztopoak desagerrarazi, eta garrantzi handia ematen zaio gizartearen parte-hartzeari, denon artean hiri iraunkorra eraikitzea lortuko dugulakoan.
. 8. Ildo Estrategikoa: Bilbao, partaidetzaren kultura sustatzea eta udal-kudeaketa hobetzea
Politikaren ikuspegitik, azken urteotan abiarazi diren partaidetzazko demokrazia-prozesu guzti-guztien erronka handia, hiritarrak erabaki-prozesuetan gehiago esku hartzean datza, eta bereziki, gehien eragiten dieten hurbileko ekintzen inguruko erabakietan. Horretarako, Bilbaok baditu, hiritarrak esku hartzera bultzatu eta suspertuko duten hainbat informazio, komunikazio eta partaidetzako tresna.
2.2 Eskolako Agenda 21
Egungo haurrak etorkizuneko helduak dira, ingurumena zainduko duen hiriaren aldeko aldaketa bideratuko dutenak. Eskolako Agenda 21, hiriak abiarazitako proiektuan eskola-komunitatea txertatzeko sortutako programa da, honela, ikasleei bereganatutako konpromisoak helarazi eta euren neurrira prestatutako ekintzak landuko baitituzte.Ekologia Eskolara, Eskolako Agenda 21 sortu aurreko urratsa izan zen. Zortzi urtetan zehar garatu zen kanpaina hau, eta horretan, Udalaren Hirigintza eta Ingurumen Sailak eta Hezkuntza, Gazteria eta Kirol Sailak, eta Bilbaoko CEIDAk (Eusko Jaurlaritzako Ingurumenarekiko Irakasbideen Hezkuntza eta Ikerketarako Ikastegia) esku hartu zuten.
2004-05 ikasturtean, Agenda 21erantz bideratu ziren eskolak, ikastetxeen, Udalaren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko konpromisoen akta sinatuta, eta honen ondorioz, Eskolako Agenda 21 sortu zen. Honako helburu hauek ezarri ziren:
. Ikasleei hondakinen garrantzia eta horiek duten eragina, udalak nola kudeatzen dituen eta praktika onak eta txarrak bereizten irakastea.
. Txikienak, gizartean aldaketa positiboak sustatuko dituzten balioak eta jarrarak garatzea eta beraien partehartzea ahalbidetuko duten gizartetrebetasunekiko sentsibilizatzea eta horiek garatzeko gaitzea.
. Administrazioak sustatu eta zuzentzen dituen politikak eta programak azaltzea.
2004-2005 ikasturtean zehar, 14 ikastetxetako ikasleek garatu zuten Eskolako Agenda 21 eta uraren gaia jorratu zuten. Ikastetxearen eta auzoaren diagnostikoa egin zuten, eta ondoren, jarduteko konpromisoak jasotzen zituen idazkia landu, eta Udalari helarazi zizkioten beren proposamenak, Bilbaon natur baliabide honen egoera hobera egin zezan.
Bereganatudituzten konpromisoen artean, honako hauek nabarmen daitezke: paper gutxiago gastatzea, paper birziklatua erabiltzea, koadernoak ahal den gehien erabiltzea edo paperontziak eta edukiontziak jartzea.
Oraingoz, bete dira, bete, Eskolako Agenda 21ean ezarritako hainbat helburu, horietako asko denboraren poderioz islatuko badira ere, hau da, ingurumenarekin arreta, partehartze eta errespetu handiagoa erakutsiko duten jokabide-arauak gauzatuz. igo
